Ayna ve mercek sorularında çizim yapmadan çözme alışkanlığı

Optik, formülü az ama işareti çok bir konu. Odak uzaklığı, görüntü uzaklığı, büyütme: hepsinin işareti var ve işaret yanlışsa sonuç da yanlış. Bunu ezberle çözmeye çalışan öğrenci sürekli aynı yerde patinaj yapıyor.

Önce ışın çizimi

Her mercek ve ayna sorusunda üç ışından ikisini çizmek yeterli:

• Asal eksene paralel gelen ışın, odaktan geçer (ya da odaktan geliyormuş gibi görünür).
• Odaktan geçen ışın, asal eksene paralel çıkar.
• Merkezden geçen ışın doğrultusunu değiştirmez.

İki ışının kesiştiği yer görüntüdür. Kesişmiyorlarsa uzantıları kesişir ve görüntü sanaldır.

Çizim neyi kurtarıyor?

Formülden çıkan sonucun mantıklı olup olmadığını çizimden anlarsın. Görüntü cisimden büyük mü küçük mü, düz mü ters mi, gerçek mi sanal mı: bunları çizim saniyeler içinde söylüyor. Formülden çıkan sonuç çizimle uyuşmuyorsa bir işaret hatası yapmışsındır.

Sık karıştırılanlar

• Çukur ayna ile ince kenarlı mercek benzer davranır: ikisi de yakınsaktır.
• Tümsek ayna ile kalın kenarlı mercek benzer davranır: ikisi de ıraksaktır ve her zaman düz, küçük, sanal görüntü verir.

Iraksak olanlarda görüntü her zaman aynı karakterde olduğu için, o soruların cevabı çizmeden de tahmin edilebilir. Zaman kazandıran bir ayrıntı.

Optik föylerini föyler sayfasından açabilirsin.