3 Ağustos 2026 · Konu Anlatımı
Dalgalar: TYT ile AYT arasındaki fark
Aynı konu başlığı iki sınavda çok farklı şeyler soruyor. Bu farkı bilmek, boşa çalışmayı önlüyor.
Dalgalar, adı aynı kalıp içeriği sınavdan sınava değişen konuların başında geliyor. TYT için çalışılan dalgalar bilgisiyle AYT sorusuna girmek, çoğu zaman yetersiz kalıyor.
TYT'de dalgalar
Kavramsal. Dalga boyu, frekans, periyot ve hız arasındaki ilişki; yansıma, kırılma, girişim olaylarının tanınması; su dalgası düzeneğinde derin-sığ geçişinde neyin değişip neyin değişmediği. Genelde tek adımlı, yorum ağırlıklı sorular.
Burada bilmen gereken temel kural şu: bir dalga ortam değiştirdiğinde frekansı değişmez. Hızı ve dalga boyu değişir. Bu tek cümle, TYT dalga sorularının çoğunu çözüyor.
AYT'de dalgalar
İşlem giriyor. Çift yarıkta girişim, ince kenarlı-kalın kenarlı mercekler, kırılma indisi hesapları, tam yansıma açısı, Doppler olayı. Sorular birden fazla adım istiyor ve genelde optikle iç içe geçiyor.
Sık yapılan hata
Dalga hızının ortamın özelliğine bağlı olduğunu atlamak. Ses havada bir hızla, suda başka bir hızla ilerler; bunu belirleyen kaynak değil, ortamdır. Kaynağın belirlediği tek şey frekanstır.
Nereden başlamalı?
Sayısalcıysan TYT dalgalarını hızlıca geçip AYT dalgalarına ağırlık ver; TYT kısmı zaten içinde kalıyor. Eşit ağırlıktaysan TYT kısmında dur, AYT konularına girme.
Dalgalar föyleri ve video anlatımları için AYT bölümüne bakabilirsin.