Isı alışverişinde denge sıcaklığı

Isı ve sıcaklık, TYT'de düzenli soru gelen bir konu ve soruların çoğu tek bir prensibe dayanıyor: yalıtılmış bir ortamda alınan ısı, verilen ısıya eşittir.

Isı ile sıcaklık aynı şey değil

Sıcaklık, maddenin ne kadar sıcak olduğunu gösteren bir ölçü; ısı ise sıcaklık farkı yüzünden aktarılan enerji. Bir bardak kaynar su ile bir kazan ılık suyun sıcaklıkları farklıdır ama kazandaki su daha fazla ısı enerjisi taşıyor olabilir. Sorular bu ayrımı sık sorar.

Denge sıcaklığı

İki madde temas ettiğinde sıcak olan ısı verir, soğuk olan alır ve ikisi ortak bir sıcaklıkta buluşur. Denklem şu: sıcak olanın verdiği ısı = soğuk olanın aldığı ısı.

Bulduğun denge sıcaklığı mutlaka iki başlangıç sıcaklığının arasında olmalı. Dışında çıktıysa bir işaret hatası yapmışsındır; bu tek kontrol, konudaki hataların çoğunu yakalıyor.

Hal değişimi varsa

Buz erirken ya da su kaynarken sıcaklık değişmez, alınan ısı hal değiştirmeye harcanır. Soruda buz ya da buhar geçiyorsa iki aşamalı hesap yaparsın: önce sıcaklığı değiştiren ısı, sonra hal değiştiren ısı. Tek aşamada çözmeye kalkmak, en sık yapılan hata.

Öz ısı ne anlatıyor?

Öz ısı büyükse madde geç ısınır, geç soğur. Suyun öz ısısı yüksektir; bu yüzden deniz kenarında sıcaklık farkları daha azdır. Sorulardaki günlük hayat örnekleri genelde bu özellik üzerine kurulu.

Isı ve sıcaklık föyünü föyler sayfasından açabilirsin.